Định nghĩa ngắn gọn, dễ hiểu cho những từ xuất hiện nhiều nhất trong các bài viết của chúng tôi. Mỗi bài viết sẽ dẫn về đây ở lần đầu tiên dùng một trong các thuật ngữ này.
- Lạm phát
- Tốc độ giá cả tăng theo thời gian. Nếu lạm phát là 3%, món hàng giá 100 một năm trước nay có giá khoảng 103, nên cùng một số tiền mua được ít hơn một chút.
- Chỉ số giá tiêu dùng (CPI)
- Thước đo lạm phát chính của chính phủ Mỹ. Chỉ số theo dõi giá của một rổ hàng hóa và dịch vụ cố định mà các hộ gia đình mua, do Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố hằng tháng.
- CPI lõi
- CPI không tính thực phẩm và năng lượng, vì giá của hai nhóm này biến động rất mạnh. Các ngân hàng trung ương theo dõi chỉ số này để nắm xu hướng lạm phát cơ bản.
- Chỉ số giá sản xuất (PPI)
- Mức giá mà doanh nghiệp nhận được cho hàng hóa họ bán ra. Chỉ số này có thể gợi ý hướng đi của giá tiêu dùng.
- Lãi suất quỹ liên bang (Fed funds rate)
- Lãi suất qua đêm mà các ngân hàng Mỹ cho nhau vay. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đặt một khoảng mục tiêu cho mức lãi suất này, và nó chi phối hầu hết các lãi suất khác.
- Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC)
- Nhóm thuộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ họp tám lần mỗi năm để quyết định khoảng lãi suất mục tiêu của quỹ liên bang.
- Lãi suất
- Giá của việc vay tiền, thể hiện bằng phần trăm mỗi năm trên số tiền vay. Người gửi tiền nhận lãi; người đi vay phải trả lãi.
- Lợi suất trái phiếu
- Lợi nhuận hằng năm mà trái phiếu mang lại nếu bạn mua ở giá hiện tại và nắm giữ. Khi giá trái phiếu giảm thì lợi suất tăng, và ngược lại.
- Trái phiếu kho bạc Mỹ (Treasury)
- Trái phiếu do chính phủ Mỹ phát hành. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm là chuẩn tham chiếu cho lãi vay thế chấp và nhiều khoản vay khác.
- Suy thoái kinh tế
- Sự sụt giảm diện rộng và kéo dài của hoạt động kinh tế: sản lượng, việc làm và chi tiêu đều giảm. Quy tắc thường dùng là GDP giảm hai quý liên tiếp.
- Tổng sản phẩm quốc nội (GDP)
- Tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ mà một nền kinh tế tạo ra trong một giai đoạn. Tốc độ tăng của GDP là thước đo chính cho biết nền kinh tế đang vận hành ra sao.
- Tỷ lệ thất nghiệp
- Phần trăm người trong lực lượng lao động muốn đi làm nhưng chưa có việc.
- Bảng lương phi nông nghiệp (Nonfarm payrolls)
- Số việc làm được tạo thêm hoặc mất đi hằng tháng ở Mỹ ngoài khu vực nông nghiệp, là con số chính trong báo cáo việc làm.
- Quỹ hoán đổi danh mục (ETF)
- Quỹ nắm giữ nhiều tài sản (ví dụ toàn bộ cổ phiếu trong S&P 500) và được giao dịch trên sàn như một cổ phiếu đơn lẻ.
- Quỹ chỉ số
- Quỹ sao chép một chỉ số thị trường thay vì chọn từng cổ phiếu, thường có chi phí thấp.
- Cổ tức
- Phần lợi nhuận công ty chia cho cổ đông, thường bằng tiền mặt và hay được trả theo quý.
- Tỷ suất cổ tức
- Cổ tức hằng năm trên mỗi cổ phiếu chia cho giá cổ phiếu. Cổ phiếu giá 100 trả 3 mỗi năm có tỷ suất 3%.
- Tỷ lệ chi phí quỹ (Expense ratio)
- Mức phí hằng năm mà quỹ thu, tính theo phần trăm số tiền bạn nắm giữ trong quỹ. 0,10% nghĩa là 1 trên mỗi 1.000 đầu tư mỗi năm.
- Lãi kép
- Kiếm lời trên cả phần lời trước đó chứ không chỉ trên số vốn bạn bỏ vào. Trong thời gian dài, lãi kép khiến tiền tiết kiệm tăng nhanh hơn mỗi năm.
- Đầu tư định kỳ (DCA)
- Đầu tư cùng một số tiền theo các khoảng thời gian đều đặn, bất kể giá ra sao, thay vì dồn vào một lần.
- Đa dạng hóa
- Phân bổ tiền vào nhiều khoản đầu tư để một kết quả xấu không làm sụp cả danh mục.
- Thị trường giá lên (bull market)
- Giai đoạn dài giá tăng, thường được hiểu là tăng từ 20% trở lên so với đáy gần nhất.
- Thị trường giá xuống (bear market)
- Giai đoạn dài giá giảm, thường được hiểu là giảm từ 20% trở lên so với đỉnh gần nhất.
- Vốn hóa thị trường
- Tổng giá trị cổ phiếu của một công ty (giá cổ phiếu x số cổ phiếu) hoặc của toàn bộ đồng coin của một loại tiền mã hóa.
- Bitcoin
- Tiền mã hóa đầu tiên và lớn nhất, là tiền kỹ thuật số có nguồn cung tối đa cố định 21 triệu coin, vận hành bởi một mạng lưới công khai thay vì ngân hàng.
- Stablecoin (tiền mã hóa ổn định)
- Tiền mã hóa được thiết kế để giữ giá ổn định, thường là một đô la Mỹ, được bảo chứng bằng tiền mặt, trái phiếu hoặc các tài sản khác.
- Blockchain (chuỗi khối)
- Sổ ghi giao dịch công khai dùng chung, được nhiều máy tính cùng lưu giữ, nên không một bên nào có thể tự ý thay đổi.
- Staking
- Khóa coin để góp phần vận hành một blockchain proof-of-stake và nhận phần thưởng, đi kèm rủi ro giá giảm và thời gian bị khóa.
- Độ biến động
- Mức độ và tốc độ giá dao động lên xuống. Biến động càng cao thì biên độ càng lớn và rủi ro càng cao.
- Quỹ khẩn cấp
- Khoản tiền mặt để dành cho những việc bất ngờ như mất việc hoặc sửa chữa, thường bằng ba đến sáu tháng chi tiêu thiết yếu.