Chứng khoán giảm, 401k mất bao nhiêu? Ví dụ với số thật

21 phút đọc

S&P 500 giảm 5,0% trong một tháng qua, nên hầu hết tài khoản 401k nặng cổ phiếu cũng đang thấp hơn. Số liệu Yahoo Finance đến ngày 6/11/2026 cho thấy Nasdaq Composite giảm 9,61% trong cùng kỳ, nghĩa là cú chứng khoán giảm này ảnh hưởng đến 401k mạnh hơn ở những kế hoạch thiên về quỹ tăng trưởng hoặc công nghệ. Với người còn nhiều năm đi làm, số tiền mất thật ra nhỏ hơn cảm giác. Rủi ro lớn hơn là bước bạn làm tiếp theo.

Điểm chính

  • S&P 500 đóng cửa ở 7,376.86 vào ngày 6/11, giảm 5.0% trong một tháng và 4.91% trong ba tháng (Yahoo Finance).
  • Nasdaq Composite mất 9.61% trong một tháng trong khi Dow Jones tăng 0.11%, nên khoản lỗ của bạn phụ thuộc nhiều vào quỹ đang nắm giữ (Yahoo Finance).
  • Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm 7.11% trong tháng, về 4.86%, thường giúp giá các quỹ trái phiếu tăng (Yahoo Finance).
  • Lạm phát Mỹ tháng 9/2026 là 3.74% (BLS) và lãi suất quỹ liên bang hiệu dụng là 3.88% vào ngày 5/11 (New York Fed), nên tiền mặt chỉ nhỉnh hơn lạm phát một chút.
Hũ thủy tinh đựng tiền xu ghi tiết kiệm hưu trí đặt trên bàn cạnh máy tính bỏ túi

Thị trường đã giảm bao nhiêu trong tháng này?

Khoản lỗ tập trung ở một phần của thị trường. Theo Yahoo Finance, Nasdaq Composite, chỉ số nặng về các công ty công nghệ lớn, giảm 9.61% trong tháng xuống 24,579.43. Dow Jones Industrial Average tăng 0.11% lên 51,285.73 trong cùng kỳ. S&P 500 nằm giữa hai chỉ số này.

Thị trường Điểm cuối 1 ngày 1 tháng 3 tháng Tính đến
S&P 500 7,376.86 +0.31% -5.00% -4.91% 6/11
Nasdaq Composite 24,579.43 +1.09% -9.61% -7.91% 6/11
Dow Jones 51,285.73 -0.46% +0.11% -5.09% 6/11
DAX (Đức) 25,820.36 -1.92% +4.09% -1.22% 6/11
Nikkei 225 (Nhật Bản) 58,801.02 +2.38% -13.24% -12.20% 9/11
KOSPI (Hàn Quốc) 5,099.50 +0.79% -20.12% -19.05% 9/11
Vàng (USD/ounce) 4,116.50 +1.02% -1.77% -6.86% 9/11
Lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm 4.86% +0.45% -7.11% +4.05% 6/11

Nguồn: Yahoo Finance. Dòng lợi suất thể hiện phần trăm thay đổi của chính mức lợi suất, không phải của giá trái phiếu.

Thị trường quốc tế phân hóa mạnh. DAX của Đức tăng 4.09% trong tháng, trong khi Nikkei 225 của Nhật giảm 13.24% và KOSPI của Hàn Quốc giảm 20.12%. Nếu 401k của bạn có quỹ chỉ số quốc tế, kết quả phụ thuộc vào việc quỹ đó nắm bao nhiêu cổ phiếu châu Á so với châu Âu. Bản thông tin quỹ (fact sheet) sẽ cho bạn biết.

Hãy nhìn cả cột một ngày. Ngày 6/11, S&P 500 tăng 0.31% và Nasdaq tăng 1.09%. Một phiên xanh không chấm dứt đà giảm, nhưng các nhịp hồi thường đến mà không báo trước, và điều đó quan trọng nếu bạn đang tính đứng ngoài thị trường.

Chứng khoán giảm ảnh hưởng đến 401k như thế nào, từng bước một

401k chỉ là cái vỏ. Ưu đãi thuế đến từ tài khoản, còn lãi lỗ đến từ các quỹ bên trong. Đợt bán tháo chạm đến bạn theo thứ tự này:

  1. Kế hoạch của bạn nắm đơn vị quỹ tương hỗ hoặc quỹ ủy thác tập thể (collective trust). Khi cổ phiếu trong quỹ giảm, giá trị tài sản ròng (NAV) được tính lại lúc đóng cửa và số dư của bạn cập nhật theo.
  2. Không có gì bị bán nếu bạn không bán. Khoản lỗ trên giấy chỉ thành vĩnh viễn khi bạn chuyển ra khỏi quỹ hoặc rút tiền.
  3. Mỗi kỳ lương mua ở mức giá mới, thấp hơn. Bạn đóng một số tiền cố định, nên giá rẻ hơn nghĩa là mua được nhiều đơn vị hơn. Sau mức giảm 5%, cùng số tiền đó mua được nhiều hơn khoảng 5.3% cổ phiếu (1 chia 0.95).
  4. Phần công ty đóng góp thêm (employer match) cũng được đầu tư theo cách đó, nên khi giá giảm, khoản này cũng mua được nhiều đơn vị hơn.
  5. Nếu bạn nắm quỹ target-date, người quản lý sẽ cân bằng lại giúp bạn. Khi cổ phiếu giảm xuống dưới tỷ trọng mục tiêu của quỹ, quỹ chuyển tiền từ trái phiếu sang cổ phiếu để về lại cơ cấu đã định.

Hầu hết danh mục lựa chọn trong 401k xoay quanh một quỹ chỉ số cổ phiếu vốn hóa lớn của Mỹ. Tôi đã giải thích cách loại quỹ này được cấu thành, và vì sao các khoản nắm giữ lớn nhất chi phối biến động của nó, trong bài quỹ chỉ số S&P 500 hoạt động ra sao.

Màn hình của các nhà giao dịch trên sàn chứng khoán hiển thị các con số giá màu đỏ và xanh
Photo: Apartment Bed by Medhat Ayad, CC0

Chứng khoán giảm 5% thì 401k 50,000 đô la mất bao nhiêu?

Hãy tính bằng đô la. Giả sử một tháng trước số dư của bạn là $50,000 và phần trái phiếu đứng yên. Đây là giả định thận trọng, vì lợi suất trái phiếu đã giảm trong tháng này và giá trái phiếu thường tăng khi điều đó xảy ra.

Cơ cấu của bạn (trên $50,000) Phần cổ phiếu Biến động chỉ số 1 tháng Lỗ (đô la) Số dư mới Thay đổi chung
100% quỹ S&P 500 $50,000 -5.00% $2,500 $47,500 -5.0%
70% quỹ S&P 500, 30% trái phiếu $35,000 -5.00% $1,750 $48,250 -3.5%
70% quỹ tăng trưởng kiểu Nasdaq, 30% trái phiếu $35,000 -9.61% $3,363.50 $46,636.50 -6.7%
70% quỹ giá trị kiểu Dow, 30% trái phiếu $35,000 +0.11% +$38.50 $50,038.50 +0.1%

Biến động chỉ số theo Yahoo Finance, một tháng đến 6/11/2026. Quỹ thực tế sẽ không khớp hoàn toàn với chỉ số.

Trên một phần vốn $10,000, mức giảm 5% làm bạn mất $500 và mức giảm 9.61% làm bạn mất $961. Đó là khoảng cách giữa một quỹ chỉ số rộng và một quỹ nặng công nghệ, chỉ trong một tháng.

Hãy so với số tiền bạn đã bỏ vào. Nếu bạn đóng $500 mỗi tháng, khoản lỗ $1,750 trong ví dụ 70/30 bằng ba tháng rưỡi đóng góp. Con số đó đau, nhưng người còn 20 năm đóng góp phía trước hoàn toàn gánh được. Người sắp nghỉ hưu vào mùa xuân tới thì ở vị thế rất khác, và nên xem kỹ bao nhiêu phần số dư đang nằm trong cổ phiếu.

Vì sao quỹ trái phiếu của bạn có thể đang đỡ lỗ khi cổ phiếu giảm?

Trong tháng, lợi suất trái phiếu kho bạc 10 năm giảm 7.11% theo tỷ lệ tương đối, về 4.86% vào ngày 6/11 (Yahoo Finance). Giá trái phiếu đi ngược với lợi suất, nên một quỹ trái phiếu kỳ hạn trung trong kế hoạch của bạn nhiều khả năng đã đi ngang hoặc tăng nhẹ. Mức tăng cụ thể tùy vào duration của quỹ, và bạn sẽ thấy trên bảng sao kê.

Đó là lý do cơ cấu 60/40 hay 70/30 tồn tại. Trong ví dụ tính ở trên, phần trái phiếu không làm gì cả mà vẫn kéo mức lỗ từ 5.0% xuống 3.5%.

Có một điểm cần lưu ý. Trong ba tháng, lợi suất 10 năm tăng 4.05%, nghĩa là giá trái phiếu đã giảm trong một phần của giai đoạn đó. Trái phiếu không phải lúc nào cũng bảo vệ được cổ phiếu, nhất là khi lạm phát cao. CPI tháng 9 là 3.74% (BLS), và khi lạm phát giữ ở mức cao, cổ phiếu và trái phiếu có thể cùng giảm.

Vàng cũng không phải nơi trú ẩn lần này. Vàng giảm 1.77% trong tháng và 6.86% trong ba tháng, về $4,116.50 một ounce (Yahoo Finance). Dù sao rất ít danh mục 401k có vàng, nhưng ai kỳ vọng vàng tăng khi thị trường bán tháo thì lần này đã thất vọng.

Thị trường từng giảm kiểu này chưa, và sau đó chuyện gì xảy ra?

Rồi, nhiều lần, và có những đợt giảm tệ hơn 5% rất nhiều. Trong khủng hoảng tài chính 2008 đến 2009, S&P 500 mất nhiều năm mới quay lại đỉnh năm 2007. Vào tháng 3/2020, cú sập do đại dịch là một trong những thị trường gấu nhanh nhất từng ghi nhận, và chỉ số đã lập đỉnh mới trước khi năm đó kết thúc.

Ở cả hai lần, những người đi qua tốt hơn có một điểm chung: họ vẫn tiếp tục đóng góp qua đáy. Mỗi kỳ lương của họ mua cổ phiếu ở mức giá thấp. Người chuyển sang tiền mặt còn gặp thêm một vấn đề, vì họ phải chọn ngày quay lại, mà phần lớn đà hồi phục diễn ra trước khi thị trường có vẻ an toàn.

Lịch sử cũng có một lời cảnh báo, và nó nằm ngay trong bảng ở trên. Nikkei 225 của Nhật lập đỉnh năm 1989 và mất khoảng 35 năm mới vượt lại mức đó. Tháng vừa rồi nó giảm 13.24%. Một thị trường đơn lẻ có thể nằm dưới nước hàng chục năm, vì vậy một tài khoản 401k đa dạng hóa tốt hơn một tài khoản dồn vào một quốc gia hay một ngành.

Không ai biết đợt giảm của thị trường Mỹ lần này sẽ ngắn như năm 2020 hay dài như năm 2008. Cơ cấu của bạn nên là loại bạn có thể giữ được trong cả hai trường hợp.

Những sai lầm nào hay gặp với 401k khi thị trường bán tháo?

Tôi từng mắc vài lỗi trong số này ở tài khoản chịu thuế của mình, nên tôi không phán xét ai. Đây là những lỗi tốn kém nhất:

  • Chuyển hết sang tiền mặt hoặc quỹ giá trị ổn định (stable value) sau khi thị trường đã giảm. Việc này chốt luôn khoản lỗ 5% và để bạn phải đoán lúc nào quay lại. Nhịp hồi 1.09% của Nasdaq ngày 6/11 là kiểu phiên mà bạn sẽ bỏ lỡ.
  • Giảm mức đóng góp xuống dưới ngưỡng nhận đủ phần công ty đóng thêm. Từ chối khoản này là bỏ đi một mức sinh lời mà bạn có được kể cả khi thị trường đi ngang.
  • Rút tiền do khó khăn (hardship withdrawal). Khoản này bị tính thuế như thu nhập, và trước 59½ tuổi thường bị phạt thêm 10%. Bán sau một đợt giảm càng làm mọi thứ tệ hơn.
  • Vay từ 401k để “chờ qua bão”. Tiền vay nằm ngoài thị trường trong lúc phục hồi, và nếu bạn nghỉ việc thì số dư còn nợ có thể đến hạn rất nhanh.
  • Không nhận ra sự tập trung. Một quỹ tăng trưởng vốn hóa lớn và một quỹ S&P 500 thường nắm nhiều cổ phiếu công nghệ lớn giống nhau, nên một kế hoạch trông có vẻ đa dạng có thể không như vậy. MarketWatch đã nêu vấn đề này trong tuần với bài The S&P 500 could be dangerously exposed to AI.
Chiếc máy tính bỏ túi đặt trên các bảng sao kê tài khoản đã in cùng một cây bút trên mặt bàn gỗ
Photo: Office Desk by Bench Accounting, CC0

Giữ nguyên, cân bằng lại hay chuyển sang tiền mặt: so sánh các lựa chọn

Một tài khoản 401k chỉ cho bạn vài lựa chọn. Dưới đây là so sánh dựa trên các con số hiện tại.

Lựa chọn Tiền của bạn sẽ ra sao Chi phí chính Thường phù hợp với
Tiếp tục đóng góp, không đổi gì Sau mức giảm 5%, mỗi đô la mua được nhiều hơn khoảng 5.3% cổ phiếu Số dư có thể còn giảm thêm một thời gian Thời gian đầu tư dài
Cân bằng lại về cơ cấu mục tiêu Bớt phần giữ giá tốt (thường là trái phiếu) và thêm vào cổ phiếu Cần kỷ luật; cổ phiếu vẫn có thể giảm tiếp Ai có cơ cấu đã lệch
Chuyển khoản đóng mới sang quỹ thị trường tiền tệ hoặc giá trị ổn định Sinh lời gần lãi suất ngắn hạn; lãi suất quỹ liên bang 3.88% so với lạm phát 3.74% Gần như không tăng trưởng sau lạm phát Người sắp nghỉ hưu
Chuyển toàn bộ số dư sang tiền mặt Biến khoản lỗ trên giấy thành lỗ thật Bạn phải tự canh thời điểm quay lại Theo tôi, hiếm khi phù hợp
Vay hoặc rút tiền do khó khăn Có tiền mặt ngay Thuế, nhiều khả năng bị phạt 10% nếu rút khi dưới 59½ tuổi, bỏ lỡ nhịp phục hồi Chỉ khi thật sự khẩn cấp

Lãi suất từ New York Fed (EFFR, ngày 5/11) và BLS (CPI, tháng 9/2026). Lợi suất quỹ thị trường tiền tệ trong kế hoạch của bạn sẽ gần với lãi suất quỹ liên bang nhưng không giống hệt.

Tôi sẽ thận trọng với dòng tiền mặt. Lãi suất quỹ liên bang hiệu dụng là 3.88% còn lạm phát là 3.74%, nên tiền mặt chỉ sinh lời cao hơn lạm phát khoảng 0.14 điểm phần trăm, trước phí. Như vậy là ổn để cất khoản tiền bạn sẽ tiêu trong một hai năm tới. Nhưng đó là chỗ yếu cho tiền hưu trí mà bạn chưa cần đến trong nhiều thập kỷ.

Thị trường chứng khoán có đang bong bóng không, và rủi ro là gì?

Câu hỏi này đang được tìm kiếm rất nhiều. Tôi không nghĩ ai trả lời được chắc chắn. Điều số liệu cho thấy là đợt bán tháo đang tập trung vào phần tăng trưởng cao của thị trường: Nasdaq giảm 9.61% trong tháng trong khi Dow gần như đi ngang. Tuần này CNBC đưa tin về đợt bán tháo cổ phiếu AI, trong đó có quan điểm của Cathie Wood rằng bà thấy yên tâm hơn khi thị trường lo lắng, cho thấy giới đầu tư đang chia rẽ về việc đây là cơ hội mua hay là khởi đầu của một đợt điều chỉnh dài hơn.

Nền kinh tế đang phát tín hiệu lẫn lộn. Tỷ lệ thất nghiệp tháng 10 là 4.1% (BLS), chưa phải mức của suy thoái. Nhưng lạm phát 3.74% cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Fed, và dầu WTI đã tăng 10.03% trong ba tháng lên $90.37 một thùng (Yahoo Finance). Dầu đắt và lạm phát dai dẳng khiến Fed khó cắt lãi suất hơn. Lãi suất thấp là một trong những yếu tố thường nâng đỡ định giá cổ phiếu.

Bạn không cần dự đoán kết quả để tự bảo vệ mình. Hãy hỏi xem 401k của bạn có ổn không nếu phần nặng Nasdaq trong kế hoạch giảm thêm 10% nữa. Nếu câu trả lời thật lòng là không, cơ cấu của bạn quá mạo hiểm với bạn, bất kể thị trường làm gì tiếp theo. Nếu bạn còn nắm tiền mã hóa ngoài 401k, bitcoin đã giảm 10.01% trong tháng, nên cách kiểm tra này cũng áp dụng ở đó. Tôi đã viết về thị trường đó trong bản cập nhật thị trường tiền mã hóa tuần này.

FAQ

Có nên ngừng đóng 401k khi chứng khoán giảm không?

Với đa số người, ngừng đóng là lựa chọn đắt giá. Khoản đóng góp của bạn mua được nhiều cổ phiếu hơn ở giá thấp, khoảng 5.3% nhiều hơn sau mức giảm 5%, và bạn cũng mất phần công ty đóng thêm. Nếu thật sự cần tiền trả hóa đơn, chỉ nên tạm dừng phần vượt quá mức được công ty đóng thêm.

401k của tôi đã mất bao nhiêu trong tháng này?

Lấy số dư của từng quỹ nhân với lợi suất một tháng của quỹ đó. Tính nhanh thì một quỹ S&P 500 rộng giảm khoảng 5.0% trong tháng đến 6/11, một quỹ tăng trưởng nặng công nghệ có thể gần với mức giảm 9.61% của Nasdaq, còn quỹ giá trị hoặc kiểu Dow gần như đi ngang (Yahoo Finance). Trang web của kế hoạch sẽ cho bạn con số chính xác.

Tiền trong 401k có an toàn khi thị trường sập không?

Tài khoản được giữ tách biệt với tài sản kinh doanh của công ty bạn, nên công ty không thể tiêu số tiền đó. Tuy vậy, các khoản đầu tư bên trong vẫn có thể mất giá. “An toàn” ở đây nghĩa là tiền thuộc về bạn. Nó không có nghĩa là số dư sẽ không giảm.

Có nên chuyển 401k sang quỹ giá trị ổn định hoặc quỹ thị trường tiền tệ không?

Còn tùy bạn cần tiền khi nào. Các lựa chọn gần như tiền mặt hiện sinh lời gần mức lãi suất quỹ liên bang 3.88%, chỉ nhỉnh hơn lạm phát 3.74%, nên chúng bảo vệ khỏi thua lỗ nhưng gần như không tăng trưởng. Điều đó hợp lý với số tiền bạn sẽ rút trong vài năm tới. Hiếm khi hợp lý với toàn bộ số dư khi còn hàng chục năm để tăng trưởng.

Có thể vay từ 401k khi thị trường đang giảm không?

Nhiều kế hoạch cho vay, nhưng vay sau một đợt giảm nghĩa là bán đơn vị quỹ ở giá thấp để lấy tiền cho khoản vay. Số tiền đó sẽ bỏ lỡ nhịp phục hồi. Nếu bạn nghỉ việc, số dư còn nợ có thể đến hạn sớm, và phần chưa trả có thể bị tính thuế như một khoản rút.

401k mất bao lâu để phục hồi sau một đợt giảm?

Không ai đưa được ngày cụ thể. Cú sập 2020 phục hồi trong vài tháng, khủng hoảng 2008 mất nhiều năm, còn thị trường Nhật mất hàng chục năm để lấy lại đỉnh 1989. Đóng góp đều đặn và cơ cấu đa dạng giúp rút ngắn thời gian phục hồi của riêng bạn, vì bạn vẫn mua đều khi giá thấp.

Tôi theo dõi gì tiếp theo cho tài khoản hưu trí của mình

Thứ nhất là báo cáo lạm phát tiếp theo của BLS, sẽ bao gồm tháng 10. Mức 3.74% của tháng 9 là con số cần vượt qua. Một kết quả thấp hơn sẽ cho Fed thêm dư địa cắt lãi suất, và điều đó thường giúp cả cổ phiếu lẫn trái phiếu.

Thứ hai là lợi suất 10 năm quanh mức 4.86%. Nếu nó tiếp tục giảm, các quỹ trái phiếu tiếp tục đỡ cho bạn. Nếu nó leo lại lên, cổ phiếu và trái phiếu có thể cùng giảm, như đã xảy ra một phần trong ba tháng qua.

Thứ ba là khoảng cách giữa Nasdaq và Dow. Một tháng với mức giảm 9.61% ở chỉ số này và mức tăng 0.11% ở chỉ số kia cho thấy thị trường đang luân chuyển giữa các ngành nhiều hơn là sụp đổ. Tôi sẽ xem khoảng cách đó thu hẹp hay mở rộng, và liệu S&P 500 có giữ được quanh 7,376 hay không.

Kế hoạch của riêng tôi khá nhàm chán: giữ các khoản đóng góp chạy đều, kiểm tra cơ cấu một lần vào ngày cố định, và chỉ cân bằng lại nếu nó lệch khỏi mục tiêu quá vài điểm phần trăm. Đây không phải lời khuyên tài chính, nên hãy tự nghiên cứu và cân nhắc mốc thời gian của riêng bạn trước khi thay đổi bất cứ điều gì.

Bài liên quan

Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin, không phải lời khuyên đầu tư. Tài sản crypto biến động rất mạnh, bạn có thể mất toàn bộ số tiền.

Tác giả Alex

Alex đầu tư cổ phiếu và ETF, theo dõi crypto từ năm 2017 và viết bài giải thích dễ hiểu về kinh tế, thị trường và tài chính cá nhân. Không nhận bài trả phí, không dự đoán giá.